Kiedy mechanizm podzielonej płatności staje się obowiązkowy?

Mechanizm podzielonej płatności (MPP, split payment) odgrywa kluczową rolę w zabezpieczeniu transakcji przed wyłudzeniami VAT. Wprowadzenie obowiązku korzystania z tego mechanizmu w Polsce było odpowiedzią na konieczność uszczelnienia systemu podatkowego. Już od początku warto wiedzieć, że MPP jest obowiązkowy w precyzyjnie określonych przypadkach i za jego niestosowanie grożą poważne konsekwencje podatkowe [2][3][4][5].

Kiedy mechanizm podzielonej płatności staje się obowiązkowy?

Zgodnie z przepisami mechanizm podzielonej płatności jest obowiązkowy od 1 listopada 2019 r. dla transakcji B2B, których łączna kwota należności na fakturze wynosi co najmniej 15 000 zł (lub równowartość tej kwoty), a faktura obejmuje towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT [2][3][4][5].

Obowiązek dotyczy wyłącznie transakcji rozliczanych w polskich złotych i realizowanych za pośrednictwem przelewów bankowych lub SKOK działających w Polsce[2][4].

Kluczowe warunki obowiązku stosowania split payment

Aby mechanizm podzielonej płatności był wymagany, muszą zostać spełnione następujące warunki:

• Faktura dokumentuje transakcję między przedsiębiorcami (B2B), nie dotyczy konsumentów końcowych [2][3].
• Wartość na fakturze (należność ogółem) wynosi minimum 15 000 zł [2][3][4][5].
• Przedmiotem sprzedaży są towary lub usługi wyszczególnione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT (m.in. stal, elektronika, części motoryzacyjne) [2][4][5].

Niewypełnienie obowiązku powoduje ryzyko, że nabywca nie będzie mógł zaliczyć wydatku do kosztów uzyskania przychodu oraz narazi się na dodatkowe sankcje [4][5].

Jak działa mechanizm podzielonej płatności?

Proces rozpoczęcia split payment następuje już na etapie płatności. Nabywca wybiera w swoim banku opcję MPP podczas realizacji przelewu. Bank automatycznie dzieli kwotę należną z faktury na dwie części: kwotę netto, która trafia na standardowy rachunek rozliczeniowy sprzedawcy oraz kwotę VAT, która jest automatycznie deponowana na szczególnym, blokowanym rachunku VAT sprzedawcy [1][2][3][4].

Środki znajdujące się na rachunku VAT mogą być wykorzystane wyłącznie do celów związanych z VAT (np. zapłata podatku do urzędu, przelew VAT kontrahentowi). Standardowe możliwości gospodarowania tymi środkami są ograniczone [1][3].

Elementy wskazujące na obowiązek MPP na fakturze

Każda faktura objęta obowiązkowym mechanizmem podzielonej płatności, czyli spełniająca wyżej wymienione warunki, musi zawierać dopisek „mechanizm podzielonej płatności” [4][5]. Brak tej adnotacji może skutkować sankcjami dla sprzedającego oraz utrudnieniami dla kupującego przy rozliczaniu podatków.

Powiązania z krajową ustawą o VAT i inne skutki podatkowe

Obowiązek stosowania split paymentu wynika z implementacji przepisów art. 108a ustawy o VAT i dotyczy transakcji VAT B2B na określone towary i usługi. W razie niewłaściwego wykonania przelewu (np. bez użycia MPP przy obligatoryjnych transakcjach), zarówno nabywca jak i sprzedawca mogą ponieść konsekwencje podatkowe, w tym utratę prawa do odliczenia VAT lub wyłączenie wydatku z kosztów uzyskania przychodu [3][4][5].

Stosowanie split paymentu przynosi także korzyści, takie jak szybszy zwrot VAT z urzędu skarbowego (do 25 dni) czy możliwość zmniejszenia kwoty zobowiązania VAT w przypadku wcześniejszej zapłaty podatku [1][3].

Podsumowanie najważniejszych informacji

Obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności istnieje od 1 listopada 2019 r.. Dotyczy faktur B2B rozliczanych w złotych polskich, które opiewają na kwotę co najmniej 15 000 zł i obejmują towary lub usługi z załącznika nr 15 do ustawy o VAT. Każda taka transakcja wymaga realizacji płatności przy użyciu MPP oraz odpowiedniej adnotacji na fakturze. Mechanizm ten ogranicza możliwości wykorzystania środków z rachunku VAT i wpisuje się w politykę zwalczania wyłudzeń podatkowych [2][3][4][5].

Źródła:

• [1] https://pl.wikipedia.org/wiki/Mechanizm_podzielonej_p%C5%82atno%C5%9Bci
• [2] https://www.saldeosmart.pl/slownik/mechanizm-podzielonej-platnosci-mpp
• [3] https://www.ey.com/pl_pl/insights/tax/split-payment-co-to-jest-mechanizm-podzielonej-platnosci
• [4] https://www.podatki.gov.pl/podatki-firmowe/vat/poradniki-i-informatory/mechanizm-podzielonej-platnosci-mpp/
• [5] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-obowiazkowy-mechanizm-podzielonej-platnosci-kogo-dotyczy