Tarczyca u dzieci

Położony u podstaw szyi gruczoł tarczycy odpowiada za wytwarzanie hormonów, regulujących procesy energetyczne w organizmie człowieka. Wbrew pozorom problemy z tarczycą nie dotyczą tylko dorosłych osób. Także dzieci mają kłopoty z nadczynnością lub niedoczynnością tarczycy. Głównie z powodu uwarunkowań genetycznych.

Tarczyca to gruczoł znajdujący się po dwóch stronach tchawicy u podstawy szyi. Jest odpowiedzialna za produkcję hormonów dla wszystkich tkanek, znajdujących się w naszym organizmie. Jest swoistym regulatorem naszej aktywności. Jednak i sama też jest tylko wykonawcą procesów, które wymusza na niej nasz mózg, a konkretnie przysadka i podwzgórze. To właśnie one produkują tyreoliberynę, czyli TRH (powstaje w podwzgórzu) oraz hormon tyreotropowy, czyli TSH, który powstaje w wyniku działania TRH na przysadkę. Potem już TSH pobudza do pracy tarczycę, która produkuje hormony T4 i T3.

Niedoczynność tarczycy

Tyle medycznej teorii, ale co w praktyce oznacza niedoczynność tarczycy? To nic innego, jak niedobór hormonów tarczycy, który może wynikać np. z defektu odpowiadającego za ich produkcję receptora.

Rodzaje niedoczynności tarczycy:

1. Pierwotna
2. Wtórna
3. Wrodzona
4. Nabyta

Tuż po urodzeniu dziecka z niedoczynnością tarczycy, możemy spodziewać się przedłużonej żółtaczki fizjologicznej, szerokich szwów czaszkowych, przepukliny, słabego łaknienia oraz dużego ciemienia. Już miesiąc później występują zaparcia, senność, suchość skóry, a dziecko rozwija się powoli i nie rośnie. Zahamowanie wzrostu to ważny objaw, który zaobserwować można też u dzieci i młodzieży. Dużo później dochodzi też do wychodzenia zębów oraz dojrzewania płciowego. Młodzież mająca kłopoty z tarczycą ma także mniejszą tolerancję na zimno, a także suchą skórę – zwłaszcza na łokciach i kolanach. Na porządku dziennym są także zaparcia, senność, zdarzają się kłopoty z koncentracją. Także badania dodatkowe mogą wykazać spore zmiany. Występuje niedokrwistość oraz podwyższony poziom cholesterolu.

Na szczęście w Polsce od 1997 roku sól kuchenna musi być jodowana. Wzbogacane jodem są też przetwory mleczne. Dlatego często przyczyną kłopotów z tarczycą bywa dieta uboga w białko, ale też niedobory magnezu, żelaza, cynku, selenu czy witaminy A. Sprzyja im też zbyt duża ilość tłuszczów oraz wapnia. Dieta nie może też być zbyt monotonna, zwłaszcza jeśli jest oparta o produkty, które mają właściwości wolotwórcze. Należą do nich orzeszki ziemne, ale też potencjalnie zdrowa kapusta, kalafior, szpinak, brukselka i rzepa. Na chorobę wpływ mają też zanieczyszczenia przemysłowe, które wchłaniamy wraz z pokarmem lub powietrzem. Azotany, fenole, ale też ołów, siarka i rtęć to trucizny, które powoli sączą się do organizmu.

U dzieci mogą też w związku z tym powstawać guzki tarczycy. Zdarzają się one jednak u mniej niż 1% dzieci małych oraz u ok. 1,5% dzieci w wieku 11-18 lat. Niedoczynność tarczycy może jednak utrzymywać się przez całe życie. Leczenie objawowe jest jednak skuteczne i – co najważniejsze – sprawia, że można żyć tak samo, jak inni. Jak przebiega leczenie niedoczynności tarczycy? Chory dostaje syntetyczny preparat, zawierający sodową sól lewoskrętnej tyroksyny. Z reguły przyjmuje się ją rano przed jedzeniem – ok. 30 minut przed pierwszym posiłkiem. Dawka zależy od wieku i wagi dziecka. Niestety, nie zawsze udaje się uzyskać prawidłowe stężenie hormonów we krwi. Przyczyną są czynniki zaburzające wchłanianie l-tyroksyny z przewodu pokarmowego. Przyczyną może być dieta wegetariańska, celiakia, choroby serca i jelit, ale nawet część leków i preparatów z żelazem i glinem.

Nadczynność tarczycy

Dzieci są także narażone na nadczynność tarczycy. Mówimy o niej wtedy, gdy gruczoł produkuje zbyt dużą ilość hormonów. W tym przypadku przebieg choroby może być niebezpieczny, więc ważne jest, by jak najszybciej je zdiagnozować. Przy najmniejszych objawach należy zgłosić się do specjalisty. Szybko rozpoczęte leczenie powinno skończyć się sukcesem.

Nadczynność tarczycy może występować jako skutek uboczny leczenia… niedoczynności tarczycy. W wyniku przyjmowania leków, zawierających syntetyczny jod, okazywało się, że jest ich na tyle dużo, że ilość hormonów powodowała stan nadczynności tarczycy. Na szczęście zdarza się to bardzo rzadko. Najczęstszą przyczyną jest za to choroba Gravesa-Basedowa. Jej przyczyną z reguły jest choroba nadczynności tarczycy, na którą podczas ciąży uskarżała się matka. Uwaga! Ta choroba prowadzi do śmierci aż 10-15% niemowlaków, których dotyka. Jest to schorzenie autoimmunologiczne. Hormony same stymulują tarczycę do pracy i wydzielania większych ilości tyroksyny. Przechodzą one przez łożysko i stymulują tarczycę nienarodzonego jeszcze dziecka, które de facto zaczyna chorować jeszcze przed porodem.

Także po rozwiązaniu trudno zdiagnozować nadczynność tarczycy. Nie zawsze bowiem łatwo skojarzyć, że odczuwanie ciepła, potliwość czy kłopoty z koncentracją to oznaki ciężkiej choroby. Dopiero w drugiej fazie pojawiają się bardziej niepokojące objawy. Do nerwowości dochodzą kłopoty z oddychaniem, powolny przyrost masy ciała, a także wymioty i biegunka.

Podczas leczenia nadczynności tarczycy u dziecka trzeba przede wszystkim skupić się na zmniejszeniu ilości wydzielanych hormonów tarczycy. Stosuje się w tym celu leczenie operacyjne, jodem radioaktywnym lub klasyczne leczenie farmakologiczne. Zdecydowanie to ostatnie jest najczęściej rekomendowane. Przyjmowanie tabletek jest bowiem najmniej inwazyjne dla organizmu. Nie zawsze jest to jednak skuteczne. Wtedy pozostaje leczenie jodem radioaktywnym, który przyjmuje się w postaci połykanej kapsułki. Operacja chirurgiczna, czyli po prostu wycięcie tarczycy, to ostateczne rozwiązanie.

4 (80%) 2 Głosów
2 komentarze

Add a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *